Agressie

Agressie heeft volgens het woordenboek (Van Dale) twee betekenissen: 1 aanval, met name van de ene staat op de andere; 2 agressiviteit. Agressiviteit is het agressief-zijn. Agressief betekent volgens het woordenboek: geneigd om aan te vallen of te vechten; aanvallend. Veel Nederlanders zien anno 2008 agressiviteit als een van de belangrijkste problemen van de samenleving. 

De eerste daad van agressie die in de Bijbel genoemd wordt is de moord op Abel. Een zoon van de eerste, in de zonde gevallen mens valt zijn broer aan:

Ge 4:3 Na verloop van tijd nu bracht Kain van de vruchten der aarde aan de HERE een offer;
Ge 4:4 ook Abel bracht er een van de eerstelingen zijner schapen, van hun vet; en de HERE sloeg acht op Abel en zijn offer,
Ge 4:5 maar op Kain en zijn offer sloeg Hij geen acht. Toen werd Kain zeer toornig en zijn gelaat betrok.
Ge 4:6 En de HERE zeide tot Kain: Waarom zijt gij toornig en waarom is uw gelaat betrokken?
Ge 4:7 Moogt gij het niet opheffen, indien gij goed handelt? Doch indien gij niet goed handelt, ligt de zonde als een belager aan de deur, wiens begeerte naar u uitgaat, doch over wie gij moet heersen.
Ge 4:8 Maar Kain zeide tot zijn broeder Abel: [Laten wij het veld ingaan]. Toen zij nu in het veld waren, stond Kain tegen zijn broeder Abel op en doodde hem.
Ge 4:9 Toen zeide de HERE tot Kain: Waar is uw broeder Abel? En hij zeide: Ik weet het niet; ben ik mijns broeders hoeder?

Tien procent van de Nederlanders voelt zich anno 2008 vaak eenzaam en ongelukkig; een verdubbeling in vergelijking met vijf jaar geleden. Veel Nederlanders zien als belangrijkste problemen van de samenleving egoisme, onverdraagzaamheid, agressiviteit en een gebrek aan respect.^[7]. 

In het verkeer in Nederland komt ook veel agressie voor. De helft van de Nederlanders (anno 2007) vindt zichzelf slachtoffer van agressief of onbeschoft gedrag in het verkeer. Dit gedrag varieert van schelden, bumperkleven en afsnijden tot het maken van obscene gebaren. Eenderde van de ondervraagde Nederlanders noemt zich dader. Vier procent heeft zelfs een wapen, meestal een slagwapen, in de auto. Bijna tweederde vindt dat de agressie ontoelaatbare vormen aanneemt ^[9] . 

"Bijna een miljoen weggebruikers hebben wel eens te maken met agressie in het verkeer. Bijna 650.000 mensen zeggen zelfs minstens een keer per week agressief gedrag mee te maken. (...) Het gaat vooral om bumperkleven, snijden, lichtsignalen of non-verbale agressie zoals de middelvinger."
(Radio Nederland Wereldomroep, nieuwsbericht 20 februari 2009)^[3]

In 2005 werd van alle reizigers in het openbaar vervoer 7,3 procent slachtoffer van agressie. Daarbij ging het meestal om diefstal of bedreiging; ongeveer één procent van de reizigers werd mishandeld^[2]. 

De helft van de vrachtwagenchauffeurs had in 2011 te maken met agressie. In dertig procent van die gevallen is ook sprake van fysiek geweld^[13]. In binnensteden komen agressie en geweld het vaakst voor. 

Agressie op het werk komt in Nederland (anno 2010) steeds vaker voor ^[6]. In 2009 sloeg de vakcentrale FNV alarm over het toenemende geweld tegen personeel van onder andere hulpdiensten en het openbaar vervoer. 

"Een op de tien voelt zich niet veilig op de werkplek, vooral onder oudere werknemers speelt het probleem. Ook zijn medewerkers van publieke functies, zoals ambulancepersoneel en buschauffeurs, vaak het doelwit: tweederde kwam in aanraking met geweld en veruit de meesten van hen hebben dit niet besproken met de werkgever."

Volgens de Arbeidsinspectie in Nederland wordt vier op de vijf agenten (dus 80%) wel eens geconfronteerd met bedreiging of intimidatie (stand 2009). De Arbeidsinspectie noemt de situatie zorgelijk^[5].  

In Nederland krijgt 89 procent van het ambulancepersoneel te maken met agressie (stand 2008). De minister van Binnenlandse Zaken, mevr. Ter Horst, merkte op: "Dat is idioot veel en dat betekent dat we maatregelen moeten treffen"^[8] . 

In Nederland is veel agressie tegen onderwijsondersteuners. 

"De helft van het ondersteunend personeel op scholen heeft te maken met agressie. (...) Een op de vijf is zelfs slachtoffer geweest van lichamelijk geweld. Het gaat hier om onderwijsondersteuners, zoals concierges, technisch personeel en administratief medewerkers. Leraren ondervinden minder geweld. Volgens de Onderwijsbond CNV komt dat doordat het ondersteunend personeel niet voor de klas staat en vaker klachten en vragen van leerlingen moet oplossen. Veel onderwijsondersteuners zeggen dat ze de laatste jaren met meer agressie te maken hebben gehad. Toch voelt bijna elke ondervraagde zich nog veilig op school."
(Radio Nederkand Wereldomroep, 6 december 2006)^[1]

In Nederland is ook veel agressie tegen personeel van woningcorporaties. Bijna de helft van de werknemers van woningbouwverenigingen heeft geregeld te maken met agressieve klanten (anno 2009). Het gaat dan bijvoorbeeld om onderhoudsmedewerkers of medewerkers die achterstallige huur innen. Personeel wordt uitgescholden en bedreigd, soms fysiek^[4].

In 2010 werd bekendgemaakt dat de brandweervrijwilligers, in Nederland ruim 21.000 in getal, steeds vaker agressie en geweld ondervinden. 

"Brandweervrijwilligers krijgen steeds vaker met agressie en geweld te maken. Bijna zestig procent van de vrijwillige brandweerlieden is wel eens uitgescholden, bedreigd of mishandeld. Tachtig procent verwacht daar ook in de toekomst mee te maken te krijgen, blijkt uit een peiling van de NOS en de Vakvereniging Brandweervrijwilligers, VBV. De vereniging schrikt van de resultaten en wil snel overleg met het ministerie van Binnenlandse Zaken."
(Radio Nederland Wereldomroep, nieuwsbericht 11 aug. 2010)

Meer dan de helft van de jonge vakantiewerkers in supermarkten heeft anno 2011 wel eens te maken met agressieve klanten. In andere winkels ligt dat percentage ruim boven de dertig. Veel klanten nemen jongeren niet serieus en reageren snel geëergerd op hen^[11].

Politici worden vaker met geweld en de dood bedreigd. Volgens het Team Bedreigde Politici, een politieteam opgericht in 2005, waren er in 2010   201 strafbare bedreigingen geuit. In 2009 waren dat er 186. Een derde van de bedreigingen kwam via sociale netwerken als Hyves en Facebook. Een op de drie bedreigingen kwam van minderjarige jongeren. Volgens het Openbaar Ministerie (2011) is de stijging van het aantal bedreigingen te wijten aan de verharding van samenleving en de laagdrempeligheid van sociale media^[11].

Sociale media leiden makkelijk tot het ontstaan van ruzies en vechtpartijen. Cyberpesten neemt toe, vooral onder meisjes (stand 2010). Een nieuw fenomeen is dat jongeren sociale media gebruiken om zich te mobiliseren voor vechtpartijtjes buiten de scholen. 

"Ruzies en vechtpartijen op scholen ontstaan steeds vaker op sites als Hyves, Facebook, MSN en Twitter. Vooral meisjes plaatsen berichten waarin ze elkaar uitschelden, uitdagen, beledigen en vernederen. Dat blijkt uit een rondgang van de NOS langs middelbare scholen. Schooldirecteuren krijgen bijvoorbeeld telefoontjes van ouders die zeggen dat hun kind niet meer naar school durft omdat het is bedreigd. De belangenorganisatie van middelbare scholen, de VO-raad, en de Vereniging van Schoolleiders bevestigen dat het probleem groeit. Volgens de organisaties ontstaat er steeds meer een straatcultuur en dringt agressie op internet de scholen binnen. Twee weken geleden was er tussen leerlingen van drie scholen een massale vechtpartij op station Muiderpoort in Amsterdam. Ook die ruzie was ontstaan op populaire sociale netwerksites."
(Radio Nederland Wereldomroep, nieuwsbericht 27 maart 2010)

In de sport komt ook steeds meer agressie voor. Van 2004 tot 2006 is 12 procent van de sporters getuige is geweest van fysieke agressie op het veld. Een op de acht scheidsrechters in het amateurvoetbal voelt zich meer dan eens onveilig tijdens het fluiten^[10] .