Archelaüs

Archelaüs, door Dio ­Cassius en op munten ook Herodes genoemd, was een zoon van Herodes de Grote en van de Samaritaanse vrouw Malthake. Hij was de oudste volle broer van Herodes Antipas.

Evenals de meeste zonen van Herodes genoot hij zijn opleiding te Rome. Bij het laatste testament van zijn vader werd hij diens voornaamste erfgenaam. Met de koningstitel worden hem de provincies Judea, Samaria en Idumea toegedeeld.

Nadat Herodes in het jaar 4 v. Chr. gestorven was, braken in allerlei plaatsen in Judea onlusten uit. Velen verlangden naar het einde van de Herodiaanse heerschappij. Archelaüs sloeg de opstanden bloedig neer, waarbij 3000 mensen omkwamen.

Daarna spoedde Archelaüs zich naar Rome om door Augustus het testament te doen bekrachtigen. Hoewel een gezantschap der Joden tegen zijn opvolging protesteerde (vgl. Luc. 19, 12 vv.) bevestigde Augustus de beschikkingen van Herodes. Maar in plaats van de titel van koning moest Archelaüs zich met de lagere titel van „ethnarch" (= viervorst) vergenoegen.

Toen Archelaüs viervorst was geworden, waren Jozef, Maria en de jonge Jezus in Egypte. Daar zei een engel dat zij naar het land Israël moesten terugkeren.

Mattheüs 2:19 Toen nu Herodes was gestorven, zie, een engel van de Heer verscheen in een droom aan Jozef in Egypte
Mattheüs 2:20 en zei: Sta op, neem het kind en zijn moeder mee en ga naar het land Israel; want zij die het kind naar het leven stonden, zijn gestorven.
Mattheüs 2:21 En hij stond op, nam het kind en zijn moeder mee en kwam in het land Israel.
Mattheüs 2:22 Toen hij echter hoorde dat Archelaus koning over Judea was in de plaats van zijn vader Herodes, was hij bang daarheen te gaan; en toen hij een Goddelijke aanwijzing in een droom ontvangen had, vertrok hij naar de streken van Galilea,
Mattheüs 2:23 en kwam en woonde in een stad, Nazareth geheten; opdat vervuld werd wat gesproken is door de profeten dat Hij Nazoreeer zou worden genoemd.
(TELOS)

Dat Archelaüs in Matth. 2:22 „koning" genoemd wordt moet worden opgevat in de bredere zin van regent of vorst.

Zijn regering was tyranniek, en in zijn privéleven gaf hij vooral aanstoot door zijn huwelijk met Glaphyra, de weduwe van zijn halfbroer Alexander. Haar eigen (tweede) man was nog in leven en Archelaüs' vrouw ook.

Nadat men meer dan 9 jaren zijn heerschappij had geduld, bracht een gezantschap van de Joodse adel bij keizer Augustus bezwaren tegen hem in, tengevolge waarvan hij in 6 na Chr. van de troon vervallen werd verklaard en naar Vienne in Gallië verbannen, alwaar hij stierf.