Herziene Statenvertaling (2010)

Van $1

    De Herziene Statenvertaling (HSV) is een betrouwbare Nederlandse vertaling van de Bijbel die als volledige herziening van de oude Statenvertaling in 2010 is uitgegeven. De vertaling is georganiseerd door de stichting Herziening Statenvertaling. 

    De herziening is een hertaling en soms hervertaling. Zij begon in 2002 en het resultaat werd op 4 december 2010 in Dordrecht gepresenteerd. Bijna 50 mensen hebben aan de vertaling meegewerkt. 

    De aanleiding voor de hertaling was tweeledig. Ten eerste de groeiende kloof tussen het hedendaagse Nederlands en de taal van de Statenvertaling. Ten tweede de onnauwkeurige vertaling van het Nieuwe Bijbelvertaling van 2004, die de veelgebruikte vertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap uit 1951 moest vervangen. 

    In de loop van de eeuwen is de Nederlandse taal zodanig veranderd, dat voor velen de taal van de oude Statenvertaling moeilijk te begrijpen is. Om de bijzondere kwaliteiten van de Statenvertaling ook voor de komende generaties te behouden, werd in 2002 gestart met de Herziening van de Statenvertaling. De vertalers hebben de interpretatie en bedoelingen van de oorspronkelijke Statenvertalers zoveel mogelijk gehandhaafd. 

    Evenals de Statenvertaling gaat de HSV uit van de grondtekst Textus Receptus. Vele moderne vertalingen gaan uit van een andere brontekst. 

    Vertaalvoorbeelden

    Hieronder staan enkele voorbeelden van de Herziene Statenvertaling, vergeleken met andere vertalingen als de Statenvertaling (SV), de Nieuwe Vertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap uit 1951 (NBG51) en de Nieuwe Bijbelvertaling uit 2004 (NBV 2004).

    SV Ge 2:23 Toen zeide Adam: Deze [is] ditmaal been van mijn benen, en vlees van mijn vlees! Men zal haar Manninne heten, omdat zij uit den man genomen is.
    NBG51 Ge 2:23 Toen zeide de mens: Dit is nu eindelijk been van mijn gebeente en vlees van mijn vlees; deze zal ‘mannin’ heten, omdat zij uit de man genomen is.
    NBV 2004 Ge 2:23 Toen riep de mens uit: ‘Eindelijk een gelijk aan mij, mijn eigen gebeente, mijn eigen vlees, een die zal heten: vrouw, een uit een man gebouwd.’

    HSV Gen. 2:23 Toen zei Adam: Deze is ditmaal been van mijn beenderen, en vlees van mijn vlees! Deze zal mannin genoemd worden, want uit de man is zij genomen.

    SV Ps 119:130 De opening Uwer woorden geeft licht, de slechten verstandig makende.
    NBG51 Ps 119:130 Het openen van uw woorden verspreidt licht, het geeft de onverstandigen inzicht.
    NBV 2004 Ps 119:130 Als uw woorden opengaan, is er licht en inzicht voor de eenvoudigen. 

    HSV Ps 119:130 Het opengaan van Uw woorden geeft licht, het schenkt eenvoudigen inzicht.

    SV Joh 3:16 Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe.
    NBG51 Joh 3:16 Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder, die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe.
    NBV 2004 Joh 3:16 Want God had de wereld zo lief dat hij zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.

    HSV Joh 3:16 Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar het eeuwige leven heeft.

    SV Ro 5:9 Veel meer dan, zijnde nu gerechtvaardigd door Zijn bloed, zullen wij door Hem behouden worden van den toorn.
    NBG51 Ro 5:9 Veel meer zullen wij derhalve, thans door zijn bloed gerechtvaardigd, door Hem behouden worden van de toorn.
    NBV Ro 5:9 Des te zekerder is het dus dat wij, nu we door zijn dood zijn vrijgesproken, dankzij hem zullen worden gered en niet veroordeeld.

    HSV Ro 5:9 Veel meer dan zullen wij, nu wij gerechtvaardigd zijn door Zijn bloed, door Hem behouden worden van de toorn.

    Minder nauwkeurig

    De HSV is hier en daar minder nauwkeurig dan de Statenvertaling. Hieronder volgen enkele voorbeelden. 

    Een voorbeeld is het 'rusten' in Gen. 8:4.

    SV Ge 8:4 En de ark rustte in de zevende maand, op den zeventienden dag der maand, op de bergen van Ararat.
    NB Ge 8:4 De ark komt tot rust in de zevende maand op de zevende dag na nieuwemaan,- op de bergen van Ararat.
    NBG51 Ge 8:4 En in de zevende maand, op de zeventiende dag der maand, bleef de ark vastzitten op het gebergte van Ararat.
    HSV Ge 8:4 En de ark bleef in de zevende maand, op de zeventiende dag van de maand, vastzitten op het gebergte van Ararat.

    De Statenvertaling zegt daar dat de ark "rustte" op de bergen van Ararat, de HSV heeft "bleef vastzitten". De Naardense bijbelvertaling (NB) heeft "komt tot rust". "Bleef vastzitten" is een onnodige hertaling en bovendien een minder juiste vertaling. (De eigennaam Noach betekent trouwens "rust".)  

    Een tweede voorbeeld van minder nauwkeurig vertalen is de vertaling van Gen. 23:3.

    SV Ge 23:3 Daarna stond Abraham op van het aangezicht van zijner dode, en hij sprak tot de zonen Heths, zeggende:
    NB Ge 23:3 Dan staat Abraham op van boven het aanschijn van zijn dode,- en spreekt de zonen van Cheet aan om te zeggen:
    NBG51 Ge 23:3 Toen stond Abraham op, en ging heen van zijn dode, en sprak tot de Hethieten:
    NBV 2004 Ge 23:3 stond hij op, verliet de tent waarin zijn overleden vrouw lag en wendde zich tot de Hethieten. Hij zei:
    HSV Ge 23:3 Daarna stond Abraham op, [ging] weg van zijn dode en sprak tot de Hethieten:

    De Statenvertaling heeft "Daarna stond Abraham op van het aangezicht zijner dode ..." Zijn dode is zijn overleden vrouw Sara. De Herziene Statenvertaling heeft, vergelijkbaar met andere moderne vertalingen: "Daarna stond Abraham op, ging weg van zijn dode ... " De Naardense bijbel biedt evenals de Statenvertaling een meer letterlijke vertaling: "Dan staat Abraham op van boven het aanschijn van zijn dode, ..." [1]. De HSV vertaalt hier dus minder letterlijk en is in dit geval minder aandoenlijk dan de SV. 

    Een ander voorbeeld van minder nauwkeurig vertalen is Gen. 48:14. 

    SV Ge 48:14 Maar Israël strekte zijn rechterhand uit, en leide die op het hoofd van Efraïm, hoewel hij de minste was, en zijn linkerhand op het hoofd van Manasse; hij bestierde zijn handen verstandelijk; want Manasse was de eerstgeborene.
    Lu Ge 48:14 Maar Israël strekte zijne rechterhand uit en legde haar op het hoofd van Efraïm den jongsten, en zijne linkerhand op Manasses hoofd, en deed met opzet aldus met zijne handen; want Manasse was de eerstgeborene.
    HSV Ge 48:14 Maar Israël stak zijn rechterhand uit en legde die op het hoofd van Efraïm, hoewel deze de jongste was, en [hij legde] zijn linkerhand op het hoofd van Manasse. Hij kruiste zijn handen, hoewel Manasse de eerstgeborene was.

    De Statenvertaling en de Lutherse vertaling zijn nauwkeuriger dan de HSV, die meer verklárend is. De Kanttekenaren merken op dat er letterlijk staat: "hij maakte zijn handen wijs; dat is, hij deed het niet uit misverstand, maar met goede voorgaande wetenschap". Van Griethuijsen merkt op: "Letterlijk: Hij maakte zijn handen wijselijk, d.i. Hij legde zijn handen opzettelijk zo." [2]

    Een ander voorbeeld van minder nauwkeurig vertalen is Richt. 3:5.

    Ri 3:5 Als nu de kinderen Israëls woonden in het midden der Kanaanieten, der Hethieten, en der Amorieten, en der Ferezieten, en der Hevieten, en der Jebusieten;
    NB Ri 3:5 Toen de kinderen Israëls gezeten waren midden tussen de Kanaäniet,- de Chitiet, de Amoriet en de Periziet, de Chiviet en Jeboesiet,
    Lu Ri 3:5 Toen nu de kinderen Israëls alzo woonden onder de Kanaänieten, Hethieten, Amorieten, Ferezieten, Hevieten en Jebusieten,
    NBG51 Ri 3:5 De Israelieten dan woonden te midden der Kanaanieten, Hethieten, Amorieten, Perizzieten, Chiwwieten en Jebusieten;
    HSV Ri 3:5 Toen nu de Israëlieten te midden van de Kanaänieten, de Hethieten, de Amorieten, de Ferezieten, de Hevieten en de Jebusieten woonden,

    De HSV heeft hier en op andere plaatsen de uitdrukking "kinderen Israëls" vervangen door "Israëlieten". In het Hebreeuws staan echter, in tegenstelling tot de namen van de andere genoemde volken, twee Hebreeuwse woorden, "kinderen" (of "zonen") en "Israël". Er is verschil tussen de benaming van de Israelieten ("kinderen van Israël") en die van de andere volken. Voor "Hethieten" bijvoorbeeld staat in het "Hebreeuws" één woord, niet twee woorden "kinderen" en "Heth". De Statenvertaling, de Naardense bijbel en de Lutherse vertaling vertalen meer letterlijk dan de HSV en doen het verschil in benaming uitkomen. De HSV heeft ook op andere plaatsen de uitdrukking "kinderen Israëls" van de Statenvertaling hertaald tot "Israëlieten". 

    Weer een ander voorbeeld van minder letterlijk vertalen dan de Statenvertaling is het woord "hemel" in Ps. 102. Dit is in het Hebreeuws een meervoud.  

    SV  Ps 102:25 (102-26) Gij hebt voormaals de aarde gegrond, en de hemelen zijn het werk Uwer handen;
    HSV  Ps 102:25 (102:26) U hebt voorheen de aarde gegrondvest, de hemel is het werk van Uw handen.

    In Hebr. 1:10 wordt dit vers aangehaald, daar vertaalt de HSV wel met "hemelen". Waarom dan ook niet in Ps. 102?

    SV  Heb 1:10 En: Gij, Heere! hebt in den beginne de aarde gegrond, en de hemelen zijn werken Uwer handen;
    HSV  Heb 1:10 En: In het begin hebt U, Heere, de aarde gegrondvest, en de hemelen zijn de werken van Uw handen.

    De HSV maakt, in tegenstelling tot de Statenvertaling en de NBG51-vertaling, in de gebiedende wijs geen onderscheid tussen enkelvoud en meervoud, zodat het niet altijd duidelijk is of de spreker zich tot één of meerdere personen richt. 

    Ontvangst 

    De reacties op de HSV waren divers. De Gereformeerde Bond in de Protestantse kerk heeft de HSV enthousiast ontvangen. Ook de Christelijke Gereformeerde Kerken ontvingen de HSV hartelijk. Zij zijn het eerste kerkgenootschap dat officieel het gebruik van de HSV in de kerken hebben vrijgegeven. De Evangelische Alliantie (EA) staat positief tegenover de HSV.

    Kritiek op de HSV komt vooral uit de bevindelijke richting van de gerefomeerde gezindte. Negatief tegenover de HSV staan: Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland, Gereformeerde Gemeenten, Gereformeerde Gemeenten in Nederland en de Hersteld Hervormde Kerk. Een aantal bevindelijk gereformeerden gebruikt wel thuis de HSV. De Gereformeerde Bijbelstichting (GBS) is een belangrijke criticus van de Herziene Statenvertaling. In 2011 gaf de stichting een brochure uit waarin werd uitgelegd „waarom de GBS niet achter de onlangs verschenen Herziene Statenvertaling kan staan.”

    De stichting Herziene Statenvertaling heeft een commissie die de reacties op de eerste editie weegt. 

    Beoordeling

    Vergeleken met de Statenvertaling zijn in de Herziene Statenvertaling echt verouderde woorden of begrippen vervangen. Bij voorbeeld in Psalm 119:130 (zie het voorbeeld hierboven) is het woord 'slechten' vervangen door 'eenvoudigen'. De HSV bevat veel meer hedendaags Nederlands. Wat verstaanbaarheid of leesbaarheid betreft, scoort de HSV beter dan de Statenvertaling. 

    Op sommige plaatsen biedt de HSV een betere vertaling dan de SV, bijv. in 1 Cor. 15:55 is ‘rijk van de dood’ een betere vertaling van het Griekse woord hades dan ‘hel’. 

    Vergeleken met de Nieuwe Bijbelvertaling (2004) doet de HSV meer recht aan de brontekst en is een veel nauwkeuriger vertaling. De HSV is daardoor veel geschikter voor Bijbelstudie dan de Nieuwe Bijbelvertaling. 

    De HSV is echter, hoewel ze aperte vertaalfouten van de Statenvertaling rechtzet, minder nauwkeurig dan de Statenvertaling. De vertaling kan beter als het gaat om de woordelijke hertaling of vertaling. In verscheidene gevallen is de goede vertaling van de Statenvertaling onnodig gewijzigd.

    Meer informatie

    De Herziene Statenvertaling is online te lezen op Biblija.net, een site van het Nederlands Bijbelgenootschap, en op www.Statenvertaling.nu

    Informatief en kritisch is de website www.GetrouweVertaling.nl, een initiatief van Kees Valk.

    Voetnoten

    1. ↑. Voor meer voorbeelden die aantonen dat de Statenvertaling dichter bij de brontekst staat, zie www.Getrouwevertaling.nl

    2. ↑ Aangehaald in het commentaar van Dächsel, Van Lingen en Griethuijsen bij Gen. 48:14. Het commentaar is onderdeel van de Online Bible. 
     

    Labels: (Bewerk labels)
    • Geen labels
     
    Reacties (0)
    U moet inloggen om een reactie te geven.

     
    Powered by MindTouch Core
    Verrijk Christipedia door informatie toe te voegen.
    Help mee de tekst te verbeteren. Zie Meedoen.