Openbaring aan Johannes

Schrijver, adressering en datering

De schrijver noemt enkele malen zijn naam: Johannes 1:1, 4, 9 en 22:8.  Omdat de stijl van Openbaring sterk afwijkend is van de schrijfstijl van het evangelie en de brieven van Johannes, zijn theologen ertoe gekomen aan te nemen dat Openbaring door iemand anders moet zijn geschreven. Toch heeft een groot deel van de christelijke schrijvers uit de eerste eeuwen na Christus altijd aangenomen dat de apostel Johannes de schrijver was van dit boek. Dat het taalgebruik sterk afwijkt is te danken aan de inhoud van het boek dat nauw aansluit bij de stijl van de oudtestamentische profeten. 

Het boek is duidelijk geschreven in de periode van vervolgingen (1:9; 2:10, 3.) We moeten dan denken aan de periode onder keizer Nero, ca. 65 na Christus of de tijd van keizer Domitianus, ca. 95 na Christus. Volgens de oudste overleveringen schreef Johannes op hoge leeftijd, dus tijdens deze laatste periode van vervolging zijn boek. Ook de meeste hedendaagse onderzoekers gaan van die veronderstelling uit. 

Het boek is gericht aan zeven gemeenten in Klein-Azië (het huidige Turkije). Deze gemeenten hadden het in die periode niet gemakkelijk, omdat ze weigerden deel te nemen aan de cultische verering van de Romeinse Keizer.

De aard van het boek

Openbaring wordt wel genoemd het meest moeilijk te interpreteren bijbelboek. Hoewel er een speciale zegen wordt beloofd aan de lezers ervan (1:3) is het boek Openbaring toch vaak een minder gelezen en geliefd boek. Overigens niet verwonderlijk, want dit boek gaat over de uiteindelijke val en het oordeel over de satan en zijn engelen, dus is satan er veel aan gelegen Openbaring tot een gesloten boek te maken, dit in tegenstelling tot de naam "openbaring." 

Omdat het boek moeilijk en vaak mysterieus is, is dat nog een reden om er aan voorbij te gaan. Wetenschappers laten wetenschappelijke problemen toch ook niet ongemoeid, omdat ze soms moeilijk op te lossen zijn?!

Afsluitend bijbelboek

Openbaring vormt een markant slotakkoord aan de goddelijke bibliotheek. Er zijn opvallende paralellen tussen Genesis, het eerste bijbelboek en Openbaring het laatste bijbelboek.

Genesis: de schepping van de aarde.             Openbaring: het verdwijnen van de oude schepping.
Genesis: verschijnen van zon en maan.          Openbaring: er is geen zon of maan meer.
Genesis: Eden met de boom des levens.         Openbaring: Rivier met geboomte des levens.
Genesis: De bruiloft van de eerste Adam.        Openbaring: de bruiloft van de 2e Adam, Christus.
Genesis: Het eerste optreden van Satan.        Openbaring: het eindoordeel over Satan.
Genesis: start van verdriet, pijn en dood.       Openbaring: einde van pijn, verdriet en dood.
Genesis: de mens verdreven uit de hof.          Openbaring: de mens is weer welkom bij God.                                                   

Sleutel tot begrip van Openbaring

Om dit boek beter te begrijpen is het belangrijk de volgende punten in gedachten te houden:

• Openbaring is een gloedvolle schildering van Jezus Christus als de grote Overwinnaar. Het boek begint met de sleutelwoorden: "Openbaring van Jezus Christus." Hierin wordt de Here Jezus geopenbaard. Bertudeer in dit boek wat gezegd wordt over Jezus Christus, en er gaat een wereld voor je open. Het boek staat vol over Hem. Niet minder dan 26x kom je de titel "het Lam" tegen.

• Opvallend is dat na hoofdstuk 3 de gemeente niet meer in haar aardse bestaan wordt genoemd. De nadruk komt te liggen op Israël en op de grote verdrukking die zal plaats hebben aan het eind van de tijd. Dit feit heeft veel Bijbelleraars ertoe gebracht aan te nemen dat de gemeente wordt opgenomen tussen hoofdstuk 3 en 4. Over de vraag wanneer de gemeente wordt opgenomen, bestaan verschillende opvattingen.

• Het boek bevat veel symbolische taal en het is gevaarlijk om hieraan eigen uitleg (lees "inleg") te geven. Alles moet bestudeerd worden binnen het kader van vele oud testamentische profetieën. Hoewel Openbaring weinig citaten bevat uit het Oude testament, komen er wel veel toespelingen in voor op oud testamentische teksten.

Getallen spelen een belangrijke rol in dit boek. Het duidelijkste voorbeeld is zeven: 7 brieven, 7 gemeenten, 3 reeksen van 7 oordelen, 7 donderslagen, 7 koppen, 7 bergen, 7 koningen, enz. Zeven is het getal van de volheid. Andere belangrijke getallen zijn 12, 144.000 en 666.

De boodschap

God is Heer van de gehele geschiedenis, Hij heeft de toekomst vast in handen. Jezus zal als overwinnaar op aarde terug keren en alle kwaad overwinnen. Ieder die Hem toebehoort zal met Hem in heerlijkheid mogen leven.

Sommigen benadrukken dat de betekenis van dit boek specifiek bedoeld was voor de gemeente in de tijd van Johannes. Anderen betrekken de inhoud van het boek op de gemeente doorheen haar gehele geschiedenis. Weer anderen leggen er sterke nadruk dat de inhoud van Openbaring volledig slaat op de vervulling van de profetieën voorafgaand aan de wedderkomst van Christus.

Ondanks de verschillen van interpretatie is iedereen het eens over het doel van Openbaring. Het is ons gegeven ter bemoediging en om de discipelen van Jezus Christus te wijzen op de zekere eindoverwinning.

Indeling

1.  De dingen die Johannes gezien heeft. (1:19) Hier gaat het over het visioen waarbij Johannes de verheerlijkte Christus ziet wandelen tussen de kandelaren ( de gemeenten.) Hoofdstuk 1.

2.  De dingen die zijn. (1:19) Dit bevat de woorden van het hoofd van de gemeente, Jezus Christus, gericht aan zijn gtemeente. Hoofdstuk 2+3.

3.  De dingen die na dezen geschieden zullen. (1:19) Dit gaat over de oordelen en de eindoverwinning van Jezus Christus. Hoofdstuk 4-22.

Meer informatie

Theo J.W. Kunst, Ontdekking van de toekomst: naar aanleiding van de profetieën van de Here Jezus Christus in het Boek Openbaring. Het Zoeklicht, 1996. Pagina's: 304. Digitale versie op DeBoodschapVanDeBijbel.nl