Sikkel (shekel)

De sikkel, of sjekel (Hebr. sjeqel), meervoud sikkels of sikkelen, is een Hebreeuwse munteenheid, die in de tijd van de Bijbel gebruikt werd en ook tegenwoordig in Israël geldt.

In de meeste Nederlandse Bijbelvertalingen wordt het woord "sikkel" gebruikt. De Statenvertaling, de Herziene Statenvertaling, de NBG51-vertaling, de Willibrordvertaling uit 1995 en de Naardense bijbelvertaling hebben het woord "sikkel", de Nieuwe Bijbelvertaling heeft "sjekel". 

De sikkel was oorspronkelijk een gewichtsmaat: de gewichtssikkel, met een gewicht van ongeveer 11,4 gram^[1].

Er waren oudtijds gouden en zilveren sikkels. Een silveren sikkel heet ook zilverling.

Genesis 24:22 En het gebeurde, toen de kamelen genoeg gedronken hadden, dat de man een gouden ring pakte, waarvan het gewicht een halve sikkel  was, en twee armbanden voor haar armen, waarvan het gewicht tien [sikkel] goud was,
(HSV)

Sommige namen van gewichten gingen later over op munten, zo ook de sikkel en het Britse Pond. 

De gewichtssikkel was in Israel vóór de ballingschap de normale eenheid. Er was geen gemunt geld: de sikkels werden niet door de staat gestempeld. Bij een betaling woog men de sikkels af. Er waren gouden en zilveren sikkels. Een goud sikkel was 20x meer waard dan een zilveren sikkel. 

1Kr 21:24 En de koning David zeide tot Ornan: Neen, maar ik zal het zekerlijk kopen voor het volle geld; want ik zal voor den HEERE niet nemen wat uw is, dat ik een brandoffer om niet offere.
1Kr 21:25 En David gaf aan Ornan voor die plaats zeshonderd gouden sikkelen van gewicht.
(SV)

Ook rekende men in halve sikkels en kwart sikkels. 

Exodus 38:24 Al het goud dat bij het werk gebruikt werd, bij al het werk aan het heiligdom, namelijk het goud [afkomstig] van het beweegoffer, bedroeg negenentwintig talent en zevenhonderddertig sikkel, [gerekend] volgens de sikkel van het heiligdom.
Exodus 38:25 En het zilver van hen die geteld waren uit de gemeenschap, was honderd talent en duizend zevenhonderdvijfenzeventig sikkel, [gerekend] volgens de sikkel van het heiligdom.
Exodus 38:26 Eén beka per persoon, [dat is] een halve sikkel, [gerekend] volgens de sikkel van het heiligdom, voor ieder die bij de getelde personen van twintig jaar oud en daarboven ging behoren, zeshonderddrieduizend vijfhonderdvijftig [man].
(HSV)

1 Samuël 9:8 De knecht antwoordde Saul verder en zei: Zie, ik heb het vierde deel van een zilveren sikkel in mijn hand, dat zal ik de man Gods geven, opdat hij ons onze weg wijst.
(HSV)

De geldswaarde van een sikkel was gelijk aan vier Romeinse denarii (=4x dagloon) en aan één Griekse stater. 

In het huidige Israël is de sikkel in gebruik en heet daar sjekel. De sjekel werd op 24 februari 1980 ingevoerd ter vervanging van het Israëlische pond. Op 4 september 1985 werd de nieuwe Israëlische sjekel (NIS) ingevoerd. 1 nieuw sjekel (NIS) = 1000 oude sjekels.